पहिचानको स्वर सुसेल्ने कविताहरु-मधुराज केरुङ

पहिचानको स्वर सुसेल्ने कविताहरु-मधुराज केरुङ
विषय प्रबेश - समसामयिक नेपाली वाङमयमा पहिचानको स्वर अत्यन्तै वाचाल देखिएको छ । विशेष गरेर २०६२-६३ को जनआन्दोलनपछि पहिचानको मुद्दा सतहमा देखिन आयो । सदियौंदेखि उत्पीडनमा पारिएका आदिवासी जनजाति, सिमान्तकृत, दलित, मधेसी र लैङगिक आवाजहरु सर्वत्र मुखरित हुन थाल्यो । बिस्तारै पहिचानको विषय राजनैतिक पार्टीहरुदेखि सामाजिक संघ संस्थाहरुमा समेत प्रबेश भयो । विकट मोफसलको सडकदेखि सिंहदरबारको सदनसम्म बिश्लेष्य...

के कोभिड युद्ध हङकङले जित्ला ?

के कोभिड युद्ध हङकङले जित्ला ?
क्रान्ति सुब्बा कोभिड प्रकोपको शिकार आयातित केस मार्फत  हङकङ नबनोस भनेर बेलैमा हङकङले होटल क्वारेन्टाइन अवधिलाई १४ दिन बाट  २१ दिन बनाएको थियो । तर ओमिक्रोन भाइरसको इन्क्युबेसन अवधि छोटो भएकोले क्वारेन्टाइन अबधिलाई तीन हप्ताबाट घटाएर २ हप्ता बनाउने घोषणा  भएको छ र यो नियम फेब्रुअरी ५ बाट लागू हुने कुरा हङकङकि कार्यकारी प्रमुख क्यारी लामले मिडिया ब्रीफिङ मार्फत २७ जनवरीका दिन भन...

 च्याब्रुङ सन्दर्भ- राम मादेन

 च्याब्रुङ सन्दर्भ- राम मादेन
बिचार पंचायती व्यवस्थामा गोरु र गाईको छालाबाट च्याब्रुङ बनाउदा बनाउदै लगेर थुने, लोकतन्त्रमा अहिले पनि थुन्दैछन । अहिले पनि सयौँका संख्यामा हाम्रा दाजुभाईहरू सोही कारणले जेलजीवन भोग्न वाध्य छन। त्यो समयमा त्यहि व्यवस्थाको विशेष समारोहरुमा च्याब्रुङवालाहरु बोलाईन्थे, नाच्थे । अहिले पनि गाईलाई माता मान्ने केही ठुला पार्टीको नीति त्यहि छ । हामी उसको समारोहलाई रमाईलो बनाईदिन च्याब्रुङ बजाउदैछौँ । प...

सलाम आदिवासी जनजाति अग्र दस्तालाई

सलाम आदिवासी जनजाति अग्र दस्तालाई
-बच्चु हिमांशु हामी आदिवासी जनजातिहरु वैचारिक संघर्षका लागि तयार हुँदैछौं । हिजोका दिनमा हाम्रो साथमा राज्यको विभेदकारी रवैयाका विरुद्ध आक्रोशको हतियारमात्रै थियो । लामो समय भावनामा डुब्यौं हामी,आफ्नै नियति समयको ऐनामा हेरेर भावुक पनि भयौं । हामीले समय समयमा हाम्रो दबिएको आवाज पनि बुलन्द पार्यौं तर त्यो आवाजमा भावनात्मक पक्ष हावी भयो । हामीले १० वर्षे जनयुद्ध पनि भावनामै बहकिएर लड्यौं भन्दा अत्य...

मुक्कुमलुङ नामकरण सांस्कृतिक प्रतिरोधको आधार

मुक्कुमलुङ नामकरण सांस्कृतिक प्रतिरोधको आधार
रोमन साम्राज्य (सन २७–४७६) ले युरोपका विभिन्न देशहरूमा साम्राज्य फैलाउँदै, कला, साहित्य, विज्ञान र अर्थनीतिमा आफ्नै नीति, सिद्घान्त र विचारको प्रयोग गरेको थियो । विशेषगरी, ब्रिटेनमाथि, विकास निर्माण र कला–साहित्य र राजनीतिमा यसको प्रयोग उल्लेखनीय छ । तर, ब्रिटेनले रोमन औपनिवेशिकताको प्रतिरोधमा मौलिक ज्ञानपद्धतिको अनुसरण गरेको थियो । यो मुक्कुमलुङ्को सांस्कृतिक प्रतिरोध आन्दोलनका आयामहरूसँग मेल खान...

नाम बदल्ने सन्दर्भमा आदिवासी दृष्टिकोण

नाम बदल्ने सन्दर्भमा आदिवासी दृष्टिकोण
पेनीभा, चारदामे, बाहुनवादीहरुले आदिवासी याक्थुङ (“लिम्बू”) राष्ट्रको ऐतिहासिक थातथलो याक्थुङ लाजेमा अवस्थित मुकुमलुङलाई “पाथीभारा” तथा सुःरित तेल्लकलाई “सुकेटार” र “सुकेटार” बिमानस्थललाई “रबिन्द्र अधिकारी विमानस्थल” नामाकरण गर्ने बाहुनवादी सरकारको निर्णयले याकथुङहरुको कन्सिरीको रौं ठाडो पार्ने तथा सेलाउदै गरेको रगत फेरी उमाल्ने काम गरेको छ । उपनिवेशवादी तथा बाहुनवादीहरु सबैले आदिवासीको ऐतिहासिकभू...

तनावबाट मुक्ति पाउन खानुपर्ने खानेकुराहरू

तनावबाट मुक्ति पाउन खानुपर्ने खानेकुराहरू
डा. हेमराज कोइराला प्रतिकुल परिस्थितिलाई सामना गर्दा हाम्रो शरीरले व्याक्त गरेको शारीरिक, मानसिक र भावनात्मक प्रतिक्रियालाई चिकित्सा विज्ञानको भाषामा तनाव भनिन्छ।तनाव विभिन्न कारणले हुँने गर्दछ। तनाव हुँदा सर्वप्रथमतः मान्छे उक्त तनाव कारक तत्वसंग डराउदछ र तुरून्तै उक्त परिस्थितिबाट टाढा भाग्दछ या परिस्थितिसंग मुकाबिला गर्दछ। तनावबाट टाढा भाग्दा वा तनावलाई मुकाबिला गर्दा हाम्रो मस्तिष्कले तना...

केपी शर्मा ओली फेरि प्रधानमन्त्री नियुक्त

केपी शर्मा ओली फेरि प्रधानमन्त्री नियुक्त
काठमाडौं । नेकपा एमाले संसदीय दलका नेता केपी शर्मा ओली फेरि प्रधानमन्त्री नियुक्त भएका छन् । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले संविधानको धारा ७६(३) अनुसार संसदको सबभन्दा ठूलो दलको हैसियतले संसदीय दलको नेता ओलीलाई प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरेकी हुन् । राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ता रुपनारायण भट्टराईले जारी गरेको विज्ञप्तिमा बैशाख २७ गतेदेखि आज बिहीबार ३० गतेसम्मका लागि प्रधानमन्त्री पदका लागि आह्वा...

राष्ट्रपतिकी छोरी उषाकिरणले झाँक्रीलाई सोधिन्, ‘मेरो आमाको सेतो सारीमा प्रश्न उठाउने तपाईं को हो ?’

राष्ट्रपतिकी छोरी उषाकिरणले झाँक्रीलाई सोधिन्, ‘मेरो आमाको सेतो सारीमा प्रश्न उठाउने तपाईं को हो ?’
काठमाडौं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीकी छोरी उषाकिरणले युवा नेता रामकुमारी झाँक्रीलाई प्रश्न गर्दै आफ्नो फेसबुकमा भावुक ‘स्टाटस’ लेखेकी छन् । उनले भनेकी छन्, ‘मेरो आमाको सेतो सारीमा प्रश्न उठाउने तपाईं को हो ?’ नेता झाँक्रीले राष्ट्रपति विद्या भण्डारीतर्फ संकेत गर्दै केही दिन अघि ‘उनलाई सेतो सारीमा चुनाव लडाउनु गल्ती थियो’ भनेको प्रसंगमा राष्ट्रपति पुत्री उषाकिरणले सामाजिक सञ्जालमार्फत यस्तो...

नेपालीलाई हङकङमा भाइरस फैल्याएको आरोप : एक चर्चा

नेपालीलाई हङकङमा भाइरस फैल्याएको आरोप : एक चर्चा
-क्रान्ति सुब्बा हङकङको जोर्डन एरियाले  जब कोरोनाभाइरसको नयाँ उदगम बिन्दुको रुप लियो तब भाइरस संक्रमणको संभावित स्रोत र कारण  पहिल्याउन थालीयो। यहाँका केहि  पुराना भवनहरु कुनै पनि भवन व्यवस्थापन कम्पनीको सुपरिवेक्षणमा नहुनु कोरोना भाइरस फैलनुको एउटा कारण मानिएकोछ। भवनको सम्पुर्ण सरसफाइ भवन सुपरिवेक्षण कम्पनीले गर्दछ। भवन वरिपरिको वातावरण नै सफा नभएपछि आफू बस्ने फ्लाट मात्र सफा ...