साहित्य

पछिल्लो समय प्रभानमन्त्री केपी शर्मा वलीले किराँत समुदायको आस्थाको प्रतीक खुवालुङ ढुङ्गालाई फुटाएर कोशीमा जहाज चलाउने अभिव्यक्ती दिएपछि प्रतिगमनको विरुद्ध बृहत् नागरिक आन्दोलनसँग जोडिएर लेखक कलाकार रङ्गकर्मी रसमाजिक अभियान्ताहरुले निरन्तर अवाज उठाइरहेका छन् । तमोर, अरुण र दुधकोशीको संगमस्थलका रहेको उक्त ढुङ्गा आदिवासी समुदायभित्र बिशेष राई , लिम्बु याख्खा जिरेल लगायतका जनजातीहरुको आस्थाको केन्द...

कथा ऊ, उभियो । अरुहरू जसरी उभिन्छन् त्यसरी नै सडकको चौराहामा उभियो । खुला चौबाटो छ । ओहोरदोहोर गर्ने सबारी र पैदल यात्रीहरूले सडक व्यस्त हो भन्ने सूचना गरेका छन् । सडकमा सोद्देश्य हिँडेकाहरू थोरैजस्ता र निरूद्देश्य भौँतारिएकाहरू धेरैजस्ता लाग्छन् । हिँड्नैलाई सडक बनेको बुझ्नेहरू, बाटो छ त्यसैले हिँडिएको छ भनेर बुझ्नेहरू र हिँड्नलाई सडक चाहिन्छ भनेर बुझ्ने यी सबै यो चौबाटो भएर हिँडेका छन् । चौबा...

रोल्पामा जन्मीएकी कवि संगीत मगर हाल दाङमा बसेर लेखनलाई अगाडी बढाईरहेकी छीन् । यसका साथै फेसन डिजाइन, फिल्म मेकिङ उनको उनको अर्को रुचीको बिषय हो। कवितामा प्रेमलाई बडो शान्तसँग अभिव्यक्त गर्नु उनको लेखनको बिशेषता हो। प्रस्तुत छ उनको तीन कविता । तिमी र उज्यालोको कथा तिमीलाई थाहा छ ? यो शहर भन्दा टाढाको एक दुनियाँ जहाँ प्रकृति रंगिन्छ – सेताम्मे हिउँले गुँरासका रहरलाग्दा थुँगाले । दुःख नाचेको भूगोल...

कथा चौतरामाथिको बुढो वरको फेदमा तिमी तपस्वी झैँ घोत्लिरहेका थियौ । ढुङ्गैढुङ्गाका सिढीँ चढेर उक्लिएपछि तिम्रो मधुरो लालटिनको छेउमा पुगेँ म। तिम्रा चिम्सा आँखा केही थाहा नभएझैं स्थिर निहुरिरहेका थिए । त्यहीँ नजिकैको जरुवा धाराको पानी तपतप गर्दै तिम्रो एकान्तसँग अझै नजिकिरहेको थियो। म आफ्नो हातको अगुल्टोलाई अलि परको अगेनोमा राखेर तिमीलाई नियालिरहेँ। तिम्रा मोटा चस्मा र चाउरिएका आँखाका डिलहरुले त...

बि स २०५५ साल मै 'जीवन अनुभुती' कविता सङ्ग्रह लिएर नेपाली साहित्यमा पदार्पण गरेका कवि जगत नवोदित, बेलायतमा बिगत बीस बर्ष देखि साहित्य सिर्जनामा कृयाशिल छन। बिभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तरराष्ट्रिय कविता प्रतियोगिताहरुमा पुरस्कृत उनी नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान , तथा बिमल स्‍मृति पुस्तकालय धरानबाट आयोजित कविता महोत्सबहरुमा समेत पुरस्कृत हुन। अन्तरास्ट्रिय साहित्य समाजको केन्द्रिय उपाध्यक्ष्य (युरोप कोर्डि...

“प्रकृतीलाई प्रेम गर्नुपर्छ । यो पृथ्वीमा बसोबास गर्ने सबै प्राणी जीवजन्तु बन बनस्पतिको साझा बासस्थान हो पृथ्वी भन्ने कुरा मान्छेले भुलीसकेको समयमा मान्छेलाइ प्रकृतिले एकपल्ट सम्झाएको अवस्था हो आजको समय । ” यसो भनीरहदा उनका कूनै आदिमाताको अनुहार जस्तो सम्मोदित आँखा, सेतै फूलेको सिल्की कपाल , निधारमा सानो गाडा रातो टिका,आखाँमा पावारवाला चस्मा,सहजै कसैलाई खिच्न सक्ने शालीन मूस्कान , कसैले पहिलो पल्...

उत्तरपूर्वी मोरङको पथरीशनिश्चरे नगर हरियाली तरेलीबीचको रमणीय स्थल हो । जहाँ आफैँमा सृजनशीलताको उर्जा दिने पर्यावरणीय वातावरण छ । वन तथा सिमसारयुक्त पर्यटनको प्रचुर सम्भावनाबीच सृजनशीलताका गतिविधिमा पनि यो सक्रिय छ । साविक पथरी, शनिश्चरे र हसन्दह गाउँ विकास समिति मिलेर बनेको कृषिमा आधारित नगरपालिका सृजनाको क्षेत्रमा पनि मलिलो छ । अर्थात् भाषा, कला, साहित्य र संस्कृतिमा कम धनी छैन । निगुरो र सिमसाग...

आधुनिक चीनका प्रमुख नेताहरु मध्ये माओत्से तुङले राष्ट्रलाई मुक्ति दिलाए, देङ स्याओ पीङले सम्पन्नता ल्याए, ज्याङजमीनले अन्तराष्ट्रिय प्रतिष्ठा दिलाए भने सी जिनपीङले करिब ३ सयवर्ष देखि पश्चिमाहरुले नेतृत्व गरेको विश्व व्यवस्थाको दावी गरे । यीनै चीनीया विश्व व्यवस्थाका दावेदार सी जीनपीङ जो चीनका वर्तमान राष्ट्रपति हुन । उनको चीन र विश्व राजनीति, अर्थानीति र कुटनीति सम्बन्धि नितिगत विचारहरुको संकलन “...

एक दशकदेखि कविता र समीक्षात्मक लेखनमा सकृय आफ्नो कविता र अभिव्यक्तिहरुमा निरन्तररुपमा सिमान्तकृत समुदायको आवाज उठाउदै आएका कवि बच्चु हिमांशु पछिल्लो समय स्रष्टा आन्दोलन र नागरिक आन्दोलनमा सकृय रुपमा जोडिएका छन् । प्रस्तुत छ उनको तीन कविता । गरिबी ऊ आफ्ना नानीहरु भोकाउँदा सान्त्वनाको मिठो खोले आफ्नै विवशताले उमालेर खुवाउँथ्यो ऊ आफ्नी स्वास्नीको आङमा उसको यथार्थ जसरी उध्रेको चोली देखेर सपनाको बह...

धरान बसेर लेखन र कला दुवै क्षेत्रमा चालिसको दशकदेखि निरन्तर सक्रिय कवि तथा कलाकार सन्तोष थेबेमाथी कवि राज माङ्लाकले साहित्य लेखन र यो समयमा धरानको साहित्यीक अवस्थामा माथी केन्द्रीत रहेर गरेको कुराकानी । सुरुमा नाटक अभिनयमा लाग्नु भयो, सफलता पनि पाउनु भयो । पछिल्लो समय कवितामा केन्द्रित हुनु भएको छ । यसरी रुचि परिवर्तन कसरी भयो ? – नाटक अभिनयलाई व्यावसायिक बनाउन सकिएन । विवाह परिवारले घेरेपछि घर ...