डा. विप्लव ढकाल नेपाली साहित्यमा स्थापित कवि हुनुहुन्छ । पेशाले लामो समयदेखि त्रिचन्द्र कलेजमा प्राध्यपन गर्दै आउनु भएको उहाँ आधुनिक नेपाली कविता लेखनको क्षेत्रमा प्रभावशाली कविमध्ये एक हुनुहुन्छ । हाल नेपाली वाङ्मय फाउन्डेसनको अध्यक्ष समेत रहनु भएको ढकाल वि. सं. २०२४ वैशाख १ गते भोजपुर जिल्ला, अरुण गाउँपालिका, वडा नं. ५, याकु, मारिङमा जन्मीनु भएकाे भएको हाे । उहाँ लोकप्रिय कवि उहाँको लेखनीमा समकालीन नेपाली समाजको विसंगति माथि प्रश्न , मानवतावादी चेतनाको स्वार पाईन्छ । विभिन्न बिधामा झण्डै दर्जन किताब लेखीसक्नु भएको उहाँ विभिन्न राष्ट्रिय सम्मानहरुबाट सम्मानित हुनुहुन्छ । प्रस्तुत छ साताको तीन कविता ।
ईश्वरको कथा
उहिले एक दिन
नीलो आकाशको
विराट शून्यतालाई
शब्दको तरबारले चिरेर
सर्वशक्तिमान् ईश्वर
मानिसको धरतीमा आयो !
पहिलो दिन–
ईश्वरको दर्शन गर्न
अरिङ्गाल बनेर उडे
मानिसहरु !
बहुलायो धरतीको आत्मा
भुँमरी उठ्यो सपनाहरुको !
र मानिसको लास कुल्चिएर
ईश्वरलाई भेटे
मानिसहरुले !
दोस्रो दिन–
कफीसपमा भेटियो ईश्वर !
सपना हराएका
मानिसहरुले
शिर झुकाएर अभिवादन गरे–
‘हे परम प्रभु !
दुःखको पीपले
भरिएको समुद्रमा
पौडिँदा पौडिँदै थाक्यौँ हामी !
मुक्ति दिनुहोस् हामीलाई !’
तेस्रो दिन–
सडकमा मानिसहरुसँगै
हिँडिरहेको थियो ईश्वर !
मानिसहरुले
हात पक्रिएर गुनासो गरे–
‘हेलो ईश्वरजी !
यति धेरै रोइसक्यौँ हामी
तर तिमी त अझै
खोलाको ढुङ्गो झँै मौन छौ
हामीले कसरी विश्वास गर्ने ?’
चौथो दिन–
भट्टी पसलको
पुरानो सटर खोलेर
भित्र पस्यो ईश्वर !
‘साला ईश्वरे !
के तँ निहु खोज्न
आएको होस् हामीसँग ?’
मानिसहरु फेरि
अरिङ्गाल बनेर उडे
र पृथ्वीबाटै लखेटे
ईश्वरलाई !
त्यही दिनदेखि
हराएको ईश्वर
आजसम्म–
कतै देखिएको छैन !
कलधारामा पानी आयो
मध्यरातमा
अनौठो हाहाकार सुनिन्छ
सहरमा !
ए जोगिन्दर !
ए मिस्रीमाया !
ए लोप्साङ !
ए धौलेका बाउ !
सपनाहरुलाई
ओछ्यानमै छाडेर
ब्यूँझ अब यो
कालनदीको निद्राबाट !
बोक बाल्टिनहरु !
गाग्रीहरु, जर्किनहरु !
प्लास्टिकका बाटा,
बोतल र गिलासहरु !
जीवनका
सबै रित्ता भाँडाहरु बोक !
र चाँडो निस्क बाहिर !
आज यत्तिका दिनपछि
तिम्रो सहरले
आफ्नै सक्कली लोकगीत गायो–
कलधारामा पानी आयो !
इतिहासका
चिसा आँसुले भिजेका
फोहोर लुगाहरु
बाहिर निकाल !
श्रमको
अमिलो गन्ध आउने
भोटो र कछाडहरु
बाहिर निकाल !
श्रीमतीका
सुत्केरी थाङ्नाहरु निकाल !
विचारझैँ गनाइरहेका
मोजाहरु निकाल !
घरबेटीको आँगनमा
काकाकुलझैँ
रुन थालिसके
पानीका मोटरहरु !
आज यत्तिका दिनपछि
तिम्रो सहरले
अधूरो क्रान्तिको हथौडी पायो–
कलधारामा पानी आयो !
ए सगरका
श्रापित सन्तानहरु !
बिउँझ आफ्नो
खरानीको तापबाट !
तिमीले थोपाथोपा
बचाउनु छ जिन्दगीलाई !
यही पानी पिएर
गाउनु छ राष्ट्रिय गान !
निदाएका नानीहरुलाई
उठाऊ चाँडो !
नत्र भोलि स्कुलमा
तिनका मैला हातहरुले
कसरी पल्टाउँछन्
इतिहासको पुस्तक ?
र कसरी खप्छन्
मास्टरको छडी ?
आज यत्तिका दिनपछि
तिम्रो सहरले
जिउँदो सपनाको उत्सव मनायो–
कलधारामा पानी आयो !
ठूला सपनाहरु
देख्दा देख्दै
साना दुःखहरुसँगै
हारेछौँ हामी !
ए जोगिन्दर !
ए मिस्रीमाया !
ए लोप्साङ !
ए धौलेका बाउ !
यो मध्यरातमा
आज फेरि
अनौठो हाहाकार सुनिन्छ
सहरमा !
गँगटाकी आमा
छोरो
बाङ्गो हिँडेको देखेर
चिन्तित छिन्
गँगटाकी आमा !
एक दिन
छोरालाई उनले
सम्झाउँदै भनिन्–
‘बाबु !
अब तँ ठूलो भइस्
राम्ररी हिँड्न जान्नुपर्छ,
सोझो हिँड्,
सोझो !’
‘कसरी हिँड्ने आमा ?’
छोराले प्रश्न ग¥यो ।
‘यी, यसरी हिँड्नुपर्छ’
आमाले हिँडेरै देखाइन् ।
तर छोरालाई
सोझो हिँड्न सिकाउने
आमा पनि
बाङ्गै हिँडिन् !
सायद–
संसारभरि नै
सबै गुरुहरु
बाङ्गो हिँड्छन् !
